Nhắc đến sợi gai, người ta nghĩ ngay đến một loại vật liệu bền bỉ, mộc mạc và thoáng mát. Tuy nhiên, đằng sau bề mặt thô ráp ấy là cả một cấu trúc sinh hóa phức tạp mà không phải nhà máy hay thương hiệu nào cũng hiểu rõ để khai thác tối đa. Vậy sợi gai là gì? Đâu là giới hạn kỹ thuật để phân biệt sợi Hemp và sợi Ramie trong quá trình kéo sợi? Dựa trên các nền tảng kiến thức học được, Greenyarn sẽ giúp bạn bóc tách chi tiết thông số và tính ứng dụng thực tiễn của dòng xơ tự nhiên đầy thách thức nhưng cực kỳ giá trị này.
Sợi gai là gì? Nguồn gốc và phân loại sợi gai
Theo định nghĩa chuyên ngành dệt may, sợi gai là một loại nguyên liệu xơ dệt thuộc nhóm xơ thiên nhiên có nguồn gốc từ thực vật. Cụ thể hơn, sợi gai được xếp vào nhóm xơ lấy từ vỏ thân cây (cùng họ với lanh, kenaf hay đay).
Nhờ cấu trúc tự nhiên ưu việt, sợi gai có độ bền cơ học cao, khả năng hút ẩm xuất sắc và đặc biệt thân thiện với môi trường (phân hủy sinh học 100%).
Trong ngành công nghiệp dệt may hiện đại, sợi gai được chia làm hai dòng chủ lực: Gai dầu (Hemp) và Gai xanh (Ramie).
Xơ gai tự nhiên được tách từ vỏ cây trước khi kéo thành sợi dệt
Tìm hiểu về sợi Hemp (gai dầu)
Cây gai dầu là gì? Hemp là gì?
Nhiều người thường thắc mắc cây gai dầu là gì và liệu nó có an toàn? Hemp là gì trong thuật ngữ dệt may?
Thực chất, cây gai dầu (tên tiếng Anh là Hemp) là một giống cây trồng phân bố phổ biến ở Châu Âu, Canada, Trung Quốc và Ấn Độ. Tại Việt Nam, loài cây này mọc hoang khá nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc (như Hòa Bình, Tuyên Quang) và thường được người dân địa phương gọi dân dã là cây “đay dại”. Mặc dù có họ hàng với “cannabis plant”, nhưng Hemp dùng trong công nghiệp dệt may có hàm lượng chất gây ảo giác cực thấp, hoàn toàn hợp pháp và mang lại giá trị kinh tế khổng lồ.
Đặc tính của sợi Hemp và Vải sợi gai dầu
Xơ gai dầu có chiều dài xơ cơ bản từ 10 – 14 mm, trong khi xơ kỹ thuật có thể dài tới 50 – 250 cm. Nhờ cấu trúc phân tử đặc biệt, vải sợi gai dầu sở hữu những “điểm vàng” sau:
+ Bền bỉ với thời gian: Khả năng chống tia UV cực tốt, chịu được ánh sáng mạnh.
+ Kháng nấm mốc tự nhiên: Đây là lý do vải gai dầu thường không có mùi ẩm mốc.
+ Trải nghiệm người dùng: Ban đầu, khi sờ tay vào bề mặt vải sợi gai dầu, bạn sẽ thấy hơi thô ráp. Nhưng điều kỳ diệu là nó sẽ mềm mại hơn sau mỗi lần giặt.
+ Về kết cấu, sợi hemp có kết cấu giòn hơn sợi ramie hoặc sợi vải linen và đem đến cảm giác mát lạnh khi chạm vào.
+ Hemp cũng là loại vải có khả năng thoáng khí tuyệt vời khi có thể hấp thụ độ ẩm và mồ hôi hiệu quả.
+ Vải gai dầu có nguồn gốc từ sợi tự nhiên, không cần hóa chất xử lý và tiêu thụ ít nước hơn so với bông, đồng thời yêu cầu rất ít hoặc không cần thuốc trừ sâu. Đây là loại vải thân thiện với môi trường nhờ khả năng phân hủy sinh học và có thể giặt bằng máy.
Nhược điểm:
Khi so với vải ramie, độ bền của vải hemp có phần yếu hơn sợi ramie, tuy nhiên độ bền của hemp vẫn ở mức ổn định khi vượt 4 lần độ bền của sợi vải cotton. Ngoài ra, vì cây gai dầu có đặc điểm là sợi dày, ngắn và các sợi không đều nhau nên thường khó khăn trong quy trình kéo sợi. Cây gai dầu là vật liệu thô và cứng, dễ xảy ra tình trạng xơ sợi và sợi dẹt khi sản xuất, gây ảnh hưởng đến chất lượng vải đầu ra.
Ứng dụng:
Với độ dai, bền và khả năng thấm hút mồ hôi đỉnh cao, sợi Hemp thường được dùng để dệt vải may áo sơ mi, comple thời trang cao cấp, khăn trải bàn,…
Bề mặt vải sợi gai dầu (Hemp) thô mộc, thoáng khí và có khả năng chống tia UV tự nhiên
Sợi gai Ramie là gì? Có gì khác với hemp?
Sợi Ramie là sợi gì?
Bên cạnh Hemp, chúng ta không thể bỏ qua Ramie. Sợi Ramie (hay còn gọi là China Grass) được chiết xuất từ thân cây thuộc giống Boehmeria, có họ hàng gần với cây tầm ma. Sợi Ramie hiện đang được sản xuất mạnh mẽ tại Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc và Brazil.
Vải gai là vải gì? Ưu nhược điểm của sợi Ramie
Ưu điểm vượt trội:
Sợi Ramie thấm hút nước cực kỳ tốt, dễ nhuộm và độ bền màu ướt rất cao. Với đặc điểm là sợi vải bền, ramie có thể chịu được lực giặt mạnh và có thể dễ dàng loại bỏ được vết bẩn trong quá trình làm sạch.
Bề mặt vải dệt từ sợi Ramie có những đường gân xước mộc mạc, bóng nhẹ rất đẹp mắt, tương tự như vải lanh (linen). Vải cũng có tính kháng khuẩn tự nhiên.
Nhược điểm:
Độ đàn hồi của sợi Ramie khá thấp, khiến sợi có tính chất cứng, giòn và dễ nhăn. Cảm giác sờ tay có phần thô, ráp và khô.
Một nhược điểm lớn của ramie đó là loại vải này có thể gây kích ứng với làn da nhạy cảm, nên những người có làn da nhạy cảm cần cân nhắc trước khi sử dụng sản phẩm từ vải ramie.
Ứng dụng & Cải tiến:
Để khắc phục nhược điểm thô ráp, các kỹ sư dệt may hiếm khi dùng 100% sợi Ramie mà thường pha trộn với xơ Cotton (phổ biến nhất là tỷ lệ 55% Ramie / 45% Cotton) hoặc sợi tổng hợp kết hợp công nghệ hoàn tất (finishing) tiên tiến.
Loại sợi pha này cực kỳ linh hoạt, được ứng dụng rộng rãi trong cả công nghệ dệt thoi và dệt kim, dùng sản xuất hàng thời trang cao cấp, vải trang trí nội thất, cho đến vải lều bạt, bao bì hàng hải.
Áo Oversized Shirt làm từ Ramie của thương hiệu UNISON
Cả Sợi Ramie và Sợi hemp đều là những chất liệu eco quý của ngành dệt may. Tuy nhiên vùng nguyên liệu các dòng sợi này vẫn còn hạn chế nếu muốn làm thành sản phẩm đại trà, phục vụ cho đại chúng.
Sợi gai tuy mang nhiều đặc tính ưu việt, nhưng nguồn cung tại thị trường nội địa hiện vẫn còn khá hạn chế. Thay vì loay hoay với bài toán nhập khẩu, các doanh nghiệp dệt may hoàn toàn có thể tìm đến những “ngôi sao mới” mang đặc tính tương đương nhưng đã được tối ưu hóa về trải nghiệm người dùng.
Điển hình là Sợi Thơm (Ananas) – dòng sợi sinh thái mang đậm dấu ấn Việt Nam. Sợi Ananas sở hữu trọn vẹn khả năng kháng khuẩn tự nhiên, độ bền chắc và độ thoáng khí tuyệt vời tương tự như sợi gai. Tuy nhiên, điểm “ăn tiền” của Sợi Dứa Ananas là nó đã khắc phục hoàn toàn nhược điểm thô cứng của gai, mang lại bề mặt mềm mịn, êm ái vượt trội. Bên cạnh đó, các dòng sợi Bamboo Biocell cũng là một sự thay thế hoàn hảo để tạo nên những thước vải rủ mượt, chống nhăn và mát mẻ.
Việc tìm kiếm một đối tác cung cấp nguyên liệu sinh thái uy tín, có năng lực R&D chuyên sâu để hiện thực hóa những bộ sưu tập này không phải là điều dễ dàng.
>>> Xem thêm: So Sánh Sợi Tự Nhiên Và Sợi Tổng Hợp | 7+ Điểm Khác Nhau
Greenyarn – Bảo Lân Textiles chuyên cung cấp sợi Eco made in Vietnam
Với hơn 15 năm kinh nghiệm tiên phong phát triển sợi vải eco, Bảo Lân Textiles tự hào là đối tác chiến lược chuyên cung cấp các dòng sợi dệt sinh thái (Sợi Dứa Ananas, Bamboo Biocell, Bamboo Silk, sợi tái chế…) có sẵn tại Việt Nam, cam kết mang lại những giá trị thiết thực nhất cho doanh nghiệp dệt may:
+ Chuẩn quốc tế: Sản phẩm của chúng tôi sở hữu đầy đủ chứng chỉ quốc tế (GRS, GOTS, OEKO-TEX 100), đáp ứng khắt khe các tiêu chuẩn chất lượng và quy tắc xuất xứ từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA): CPTPP, EVFTA, UKVFTA…
+ Lợi thế “Made in Vietnam”: Tự hào chuỗi cung ứng nội địa vững chắc, nguồn gốc nguyên liệu minh bạch, giúp doanh nghiệp dệt may dễ dàng truy xuất nguồn gốc và nâng tầm lợi thế cạnh tranh khi xuất khẩu.
+ Tiên phong R&D: Greenyarn không ngừng nghiên cứu và liên tục cập nhật những giải pháp nguyên liệu thế hệ mới nhất cho thị trường dệt may.
👉 Doanh nghiệp của bạn đang tìm kiếm mảnh ghép hoàn hảo để “Xanh hóa” chuỗi cung ứng? Đừng bỏ lỡ những vật liệu của tương lai. Liên hệ ngay với Bảo Lân Textiles để được tư vấn chuyên sâu và nhận trực tiếp Swatchbook các mẫu sợi/vải sinh thái cải tiến mới!
Hotline: +84 857902535
Email: ask@greenyarn.vn
—
>>> Xem thêm:
Vải Gai Là Gì? 3 Loại Vải Gai Nổi Bật Hiện Nay (Hemp, Ramie, Linen)
Vải Lanh Là Vải Gì? Vì Sao Linen Vẫn Được Yêu Thích Sau Hàng Nghìn Năm?