Trong thực tế làm việc, nhiều người thường gọi vải theo cách quen thuộc như “vải thun”, “vải sơ mi”,… thay vì dùng các thuật ngữ kỹ thuật như vải dệt kim (knit) hay vải dệt thoi (woven). Tuy nhiên, để chọn đúng chất liệu và phát triển sản phẩm hiệu quả, việc hiểu rõ hai nhóm cấu trúc vải này là rất quan trọng.
Dưới đây là cách phân biệt vải dệt kim (vải thun) và vải dệt thoi một cách dễ hiểu và sát thực tế, giúp bạn chọn đúng loại vải cho từng mục đích sử dụng. Cùng Greenyarn tìm hiểu chi tiết nhé.
>>> Xem thêm: Top +13 Loại Vải Cao Cấp Từ Thiên Nhiên Mà Bạn Nên Biết
Sơ nét khái niệm vải dệt thoi và vải dệt kim
Vải dệt thoi (Woven) là gì? – Cấu trúc & Đặc tính
Dệt thoi là kỹ thuật dệt đan xen sợi dọc (warp) và sợi ngang (weft) theo góc vuông.
Cấu trúc này tạo nên bề mặt ổn định, không giãn tự nhiên (trừ khi pha sợi co giãn).
Ba kiểu dệt thoi cơ bản
+ Plain (vân điểm): kết cấu đơn giản, bền, ít xô lệch
+ Twill (vân chéo): sợi chạy chéo, mềm hơn, ít nhăn hơn
+ Satin (vân đoạn): mặt bóng, sử dụng nhiều trong thời trang cao cấp
Đặc tính kỹ thuật
+ Độ bền cao, giữ form tốt
+ Ít co giãn (trừ khi pha spandex)
+ Dễ nhăn
+ Bề mặt phẳng – ổn định
+ Thấm hút tốt (phụ thuộc sợi)
Ứng dụng phổ biến
+ Sơ mi
+ Quần kaki / chino
+ Quần tây
+ Váy – đầm form đứng
+ Đồ bảo hộ – đồng phục – kỹ thuật
>>> Xem thêm bài viết: Vải dệt thoi – 3 Kiểu dệt thoi được ứng dụng nhiều nhất trong đời sống
Vải dệt kim (Knit) là gì? Hiểu đúng theo cấu trúc vòng sợi
Dệt kim tạo vải bằng cách liên kết các vòng sợi (loops) liên tục.
Nhờ cấu trúc vòng, bề mặt vải có độ đàn hồi tự nhiên, mềm, thoáng, phù hợp thời trang hằng ngày.
Hai nhóm dệt kim chính
+ Weft knit (dệt kim ngang): Jersey, Rib, Interlock…
+ Warp knit (dệt kim dọc): Tricot, Raschel
Đặc tính kỹ thuật
+ Co giãn tốt, hồi sợi tự nhiên
+ Mềm, thoáng khí, giữ nhiệt tốt
+ Ít nhăn
+ Dễ may – phù hợp công suất lớn
+ Nhược điểm: dễ cuộn mép (trừ interlock), có thể xù nếu sợi kém
Ứng dụng phổ biến
+ Áo thun
+ Sportswear – activewear
+ Đồ trẻ em
+ Đồ ngủ
+ Legging – yoga
+ Áo len – cardigan
>>> Xem thêm chi tiết về bài: Vải dệt kim là gì? Các kiểu dệt kim phổ biến
Các cách phân biệt vải dệt thoi và dệt kim
Phương Pháp 1: Quan sát thớ vải
Đây là bước nhận diện nền tảng và đáng tin cậy nhất, vì cấu trúc sợi là điểm phân biệt tuyệt đối giữa woven và knit.
Dệt thoi (Woven)
+ Nhìn gần sẽ thấy mắt lưới dạng ô vuông: warp (sợi dọc) và weft (sợi ngang) giao nhau theo góc vuông.
+ Bề mặt thường phẳng – ổn định – ít biến động, kể cả khi dùng tay kéo hai bên.
+ Các kiểu dệt plain/twill/satin đều vẫn nhận ra rõ “đường chạy của sợi”.
Dệt kim (Knit)
+ Dễ thấy vòng sợi liên tiếp.
+ Với Jersey, vòng sợi hiện rõ hình chữ V.
+ Với Interlock, hai mặt giống nhau, chạy mịn và song song – không còn chữ V rõ như Jersey nhưng vẫn thấy cấu trúc vòng.
Phương pháp 2: Kiểm tra độ nhăn
Dệt thoi
+ Bóp chặt trong 3 giây → thả ra.
+ Vải sẽ giữ lại nếp nhăn rõ rệt, đặc biệt với cotton hoặc pha cotton.
+ Đây là tính chất tự nhiên của woven vì không có vòng sợi đàn hồi.
Dệt kim
+ Làm động tác tương tự.
+ Vải bung nhăn nhanh, gần như trở lại trạng thái ban đầu.
+ Nhờ cấu trúc vòng, dệt kim có khả năng hồi phục tự nhiên mà woven không có.
+ Trường hợp vải giữ lại nếp nhăn và khó khăn trong việc phục hồi, đó là đặc điểm của vải dệt thoi.
Phương pháp này không chỉ giúp xác định khả năng chống nhăn của vải dệt thoi và dệt kim mà còn hỗ trợ trong việc chọn lựa loại vải phù hợp với nhu cầu sử dụng.
Phương pháp 3: Kiểm tra độ co giãn
Dệt kim
+ Co giãn theo cả hai chiều (ngang & dọc).
+ Khi thả ra, vải hồi tốt, ít bị biến dạng.
+ Mức co giãn tùy thuộc:
– 100% cotton → co nhẹ
– Pha spandex → co mạnh
– Bamboo → co mềm và mượt
Dệt thoi
+ Gần như không co giãn nếu không pha spandex.
+ Khi kéo mạnh, woven thường tạo cảm giác căng cứng, không “đàn” lại như knit.
Phương pháp này không chỉ giúp nhận biết loại vải dệt thoi và dệt kim mà còn đánh giá được độ co giãn, điều quan trọng khi lựa chọn vải cho các dự án may mặc.
Phương Pháp 4: Kiểm tra biên vải
Phần biên vải là khu vực phản ánh rõ nhất cách dệt khi bề mặt vải khó quan sát.
Woven (Dệt thoi)
+ Biên vải phẳng – chắc – ít biến dạng.
+ Không bị cuộn mép khi cuộn cây vải.
+ Một số kiểu may công nghiệp còn sử dụng biên để giữ vải chạy thẳng.
Knit (Dệt kim)
+ Dễ cuộn mép, đặc biệt là Jersey.
+ Interlock hoặc Tricot có thể được xử lý chống cuộn, nhưng khi kéo nhẹ vẫn thấy độ mềm và linh hoạt đặc trưng của dệt kim.
+ Biên knit luôn có cảm giác “mềm linh hoạt hơn woven”, dễ nhận thấy khi cầm trên tay.
Câu hỏi thường gặp
Dệt kim có nóng không?
Tùy chất liệu.
+ Bamboo → thoáng, mát, dịu nhẹ
+ Cotton → tùy vào định lượng, nhưng độ thoáng mát thấp hơn bamboo
+ Poly-spandex → giữ nhiệt hơn
Dệt thoi có co giãn không?
Không tự co giãn. Chỉ co khi pha spandex hoặc áp dụng kỹ thuật mechanical stretch.
Vải dệt kim có bị xù không?
Xù lông đến từ chất liệu sợi + hoàn tất (finishing), không phải do kiểu dệt.
Kết luận
Dệt thoi và dệt kim không chỉ khác nhau ở cấu trúc, mà còn quyết định form dáng, độ bền và trải nghiệm mặc. Là đơn vị cung cấp chất liệu sinh thái cho một vài thương hiệu Việt Nam, Greenyarn luôn khuyến khích chọn vải dựa trên:
+ Mục tiêu sản phẩm
+ Đối tượng khách hàng
+ Độ bền mong muốn
+ Ngân sách thương hiệu
Greenyarn hiện đang phát triển nhiều nhóm woven – knit theo hướng thân thiện môi trường, tối ưu hiệu suất và phù hợp sản xuất số lượng lớn.
Nếu bạn cần tư vấn chọn đúng chất liệu cho BST mới, Greenyarn có thể cung cấp:
+ Bộ sample theo nhóm sản phẩm
+ Tư vấn GSM – thành phần – cấu trúc dệt
+ Kết nối xưởng may khi đạt MOQ